Trang chủ/ Bài viết/ Big Five trên thế giới

Big Data khiến Mô hình đặc điểm 5 tính cách trở nên vượt trội

Ngày 02 Tháng 01 Năm 2019

Theo lý thuyết, các đặc điểm tính cách là cơ bản cùng với hàng ngàn hoán vị của các điểm số cấu thành tính cách đặc trưng của mỗi con người.

Image result for big data

 

Phân tích dựa trên 1.5 triệu người để phân loại tính cách, từ những người Hy lạp cổ đại cho đến Shakespeare rồi đến Hollywoods, con người đã cố gắng để hiểu người bạn đồng hành của mình thông qua việc dán nhãn và phân loại. Phân loại theo dòng máu Hippocrates, đờm, da mặt vàng và đen; những chính kịch cổ điển cũng nói về anh hùng, những cô gái ngây thơ, anh hề hay người đàn ông khôn ngoan; và dĩ nhiên, có cả Carrie, Charlotte, Samatha và Miranda của series HBO nổi tiếng.

 

Nghiêm túc hơn, các nhà tâm lý học đã nghiên cứu để phát triển các bài kiểm tra thực nghiệm để đánh giá những tính cách cốt lõi của con người. Các tiêu chí “Big Five” (Hướng ngoại, Bất ổn cảm xúc, Sẵn sàng trải nghiệm, Tự chủ và Hòa đồng) xuất hiện vào những năm 1940 thông qua cuộc nghiên cứu ngôn ngữ Tiếng anh cho các thuật ngữ mô tả. Các nội dung này đều đã được xác nhận vào những năm 1990 như một công cụ khoa học để hỗ trợ cho việc đánh giá tính cách con người.

 

Trải qua rất nhiều câu hỏi, các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng  bạn có thể đạt điểm cao, thấp, hay trung bình khác nhau trong các tiêu chí tính cách. Ví dụ, một người có điểm Hướng ngoại thấp nhưng cao trong tính Tự chủ và Sẵn sàng trải nghiệm, trung bình trong Bất ổn cảm xúc và Hòa đồng. Sự kết hợp giữa điểm của các tiêu chí sẽ cho bạn một cái nhìn tổng quan về tính cách và hành vi có khả năng xảy ra trong tương lai của bạn. Sự kết hợp điểm giữa các tính cách khác nhau sẽ cho bạn thấy năng lực trong công việc cụ thể, điểm mạnh trong các mối quan hệ cá nhân hay thâm chí là khả năng phát triển các vấn đề tâm lý sức khỏe và thể chất.

 

Theo lý thuyết, các đặc điểm tính cách là cơ bản cùng với hàng ngàn hoán vị của các điểm số cấu thành tính cách đặc trưng của mỗi con người. Nhưng thuyết nghiên cứu mới được phát hành trong Nature Human Behaviour đã đơn giản hóa quá trình phân loại bằng cách xác định đặc điểm chung cho nhiều cá nhân. Các nhà nghiên cứu tin rằng các nhóm này phản ánh tập hợp các loại tính cách nguyên mẫu mà họ đã dán nhãn : vai trò kiểu mẫu, tự cho mình là trung tâm, e dè hoặc không biết mệt mỏi ở mức trung bình khá. Đây không phải là nhóm nghiên cứu đầu tiên tạo ra các nhóm nhỏ trong các tiêu chí của Big Five, nhưng đây là nhóm có nỗ lực lớn nhất và nghiêm ngặt nhất về mặt thống kê để xác định các loại tính cách. “Các khái niệm về kiểu tính cách này đã gây ra các cuộc tranh cãi trong suốt 20 năm qua. Rất nhiều người tin rằng trong một khoảng thời gian dài, chúng ta không có đủ bằng chứng thực nghiệm để chứng minh những điều đó thực sự tồn tại” - Martin Gerlach, nghiên cứu sinh tại Đại học Northwestern và là tác giả đầu tiên viết báo. “Có dữ liệu như vậy, tổng cộng 1.5 triệu người từ các dữ liệu mới có sẵn, chúng tôi thực sự có thể nói rằng thực tế có bằng chứng thực nghiệm cho thấy có ít nhất 4 kiểu tính cách”.

 

Vẫn còn sớm để bạn thay đổi lịch hẹn hò và thông báo về kiểu người mới của mình “Nói bạn là người như này, như kia thì đó là một sai lầm” - William Revelle ở Northwestern và nhà tâm lý đơn độc trong nghiên cứu này. “Những gì chúng tôi nói là bạn có thể nhóm nhiều người vào 4 tiêu chí này nhiều hơn bạn tình cờ mong đợi đấy. Con người phân bố ở khắp không gian, chỉ là ở phần không gian nào có mật độ cao hơn mà thôi”.

 

Revelle ví những đặc điểm này như vị trí với mật độ dân số trong các thành phố. Có nhiều người sống ở New York, Chicago, Los Angeles và Houston hơn bất cứ đâu trong đất nước này, nhưng đa phần các quốc gia đều không sống ở đâu trong các thành phố này. Và cho dù bạn có thể dễ dàng phân biệt ai đó từ Newark hay New York, thì một người ở Pittburgh sẽ khó phân loại hơn vì họ tương đối gần New York và Chicago.

 

Nghi vấn vẫn còn, vậy thì nếu cách phân loại này cho ta biết được bên thực sự bên trong suy nghĩ và hành vi của mỗi con người. “Sự đánh giá hợp lí nhất là chúng tôi có cách mọi người được nhóm thành các loại đặc trưng” - Richard Robins, người nghiên cứu tính cách tại University of California. Còn Davis, người không tham gia nghiên cứu nói “Nhưng liệu những nhóm đó, họ tìm được 4 nhóm phản ánh đúng sự thực cơ bản về con người là thứ gì đó mà yêu cầu những bằng chứng theo form khác”.

 

Trong thuyết tính cách tiết lộ cách mà các đặc điểm tính cách kết hợp với nhau để tạo thành một bản thể nhất định. Một kiểu tính cách cụ thể thì dễ truyền đạt hơn là danh sách 5 tiêu chí tính cách khác nhau. Robins cảnh báo nguy cơ của việc tự ý vẽ một vòng tròn xung quanh một nhóm người cụ thể mà lại không có bất kì cơ sở sinh học tâm lý nào làm cơ sở cho lí do tại sao lại nhóm họ vào với nhau”.

 

Revelle đồng ý “Chia tính cách thành 1 trong 4 kiểu không giúp tôi hiểu rõ bạn” ông nói “Nếu tôi muốn biết bạn như thế nào, tôi cần phải biết bạn có khả năng làm gì, bạn ổn định đến mức nào, hay bạn cảm thấy hào hứng với những thứ khác như thế nào. Tôi cần biết tất cả những điều đó để dự đoán và hiểu được bạn sẽ làm gì”.

 

Nghiên cứu mới này chưa giải đáp được sự hợp lý của việc phân loại tính cách, hiện tại lĩnh vực tâm lý học đang chia thành 2 phe đối lập: những người tin vào việc phân loại tính cách và những người còn lại thì không.

 

Nguồn : https://www.scientificamerican.com/article/big-data-gives-the-big-5-personality-traits-a-makeover/

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Trí tuệ nhân tạo AI phân tích tâm lý một người theo trắc nghiệm Big Five

Họ phát hiện, trí thông minh nhân tạo (AI) có thể dự đoán 4 trong số các đặc điểm tính cách Big Five đó là hướng ngoại, tận tâm, dễ chịu, tâm lý bất ổn. Ngoài ra, đường kính đồng tử mắt có thể giúp dự đoán tâm lý bất ổn...
03/01/2019 - Tran Quan